عمارت مستوفی الممالک (خانه پروانه ای تهران)

عمارت مستوفی الممالک يكي از خانه‌هاي تاريخي ایران در شهر تهران است. در اين محتوا تلاش شده است تا به قدمت عمارت، معرفي مستوفی الممالک، معماري، مشخصات و تزئینات خانه مستوفی الممالک تهران، آدرس و ساعات بازدید، دسترسي به خانه پروانه ای تهران، جاهاي ديدني تهران نزديك به خانه‌ي مستوفی الممالک پرداخته شود.

خانه مستوفی الممالک تهران
خانه مستوفی الممالک تهران

قدمت خانه مستوفی الممالک

قدمت اين عمارت به اواخر دوره‌ي قاجار مي‌رسد. تاریخ ساخت آن به قبل از سال 1275 هجري شمسي يا طبق كتيبه موجود در اين عمارت 1311 هجري قمري یعنی اواخر سلطنت ناصر الدین شاه قاجار می‌رسد. اين عمارت در نقشه قدیمی تهران که توسط کرشیش در سال 1275 هجري شمسي ترسیم شده است.

این بناي تاريخي ارزشمند در ۱۳۵۶ با شماره‌ي ثبت ۱۵۰۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است. در حال حاضر مالك فعلي اين بناي تاريخي زير نظر وزارت ارتباطات جمهوري اسلامي است. در حال حاضر اين عمارت به حال خودش رها شده و بلااستفاده است. اين عمارت لوكيشن فيلم‌هاي مشهوري همچون دلشدگان و شهرزاد بوده است. استفاده از اين خانه براي لوكيشن‌هاي فيلم‌هاي متعدد آسيب جدي به اين ساختمان وارد كرده است.  مرمت عمارت سياسي‌ترين مرد ايران و حفظ آن به عنوان ميراث معماري بخشي از تهران قديم منجر به انتقال برش مهمي از تاريخ معاصر ايران به نسل آينده مي‌شود.

خانه مستوفی الممالک
خانه مستوفی الممالک

مستوفی الممالک كيست؟

 اين عمارت متعلق به میرزا حسن مستوفی‌ الممالک از برجسته‌ترين رجال سياسي ايران است. وي شش دوره نخست وزير ايران در دوره‌هاي تاريخي قاجاريه ( پنج دوره) و پهلوي اول ( يك دوره) بوده است. میرزا حسن در سن يازده سالگي وارث لقب و شغل پدر شد.

 وي در طول حیاتش پست ریاست کل مالیه ایران، شش بار وزیر جنگ، چهار بار وزیر داخله، دو بار وزير مشاور و هشت بار رئیس الوزرا را داشت. وي در سن شصت سالگي از دنيا رفت. قبر مستوفی الممالک در آرامگاه خانوادگي‌شان در ونک، در جوار پدرش، مدفون است. در حال حاضر مقبره خانوادگی مستوفی، داخل دانشگاه‌ الزهرا (س) قرار گرفته است.

خانه پروانه ای
خانه پروانه ای

مشخصات عمارت مستوفی الممالک

اين عمارت در در میان باغي به وسعت پنجاه هزار متر مربع بنا شده بود. امروزه يكهزار هفتصد متر مربع از آن باقی مانده است. معماری اين عمارت الهام گرفته از کشور فرانسه است. طرح‌ها و تزيينات آن از روي كارت پستال بنا شده است. با اين وجود در این عمارت، مشخصات خاص بناهای مسکونی در دوره‌ي قاجار از جمله شاه نشين قابل مشاهده است.

عمارت مستوفی الممالک از جمله از بناهايي است كه مبين تحول در بناهاي خاص كوشكي دوره‌ي قاجار است. به دليل مسافرت سياست‌مداران آن دوره به اروپا و آشنايي آنها با سبك معماري جديد و كلاسيك، در بناهاي ايراني آثاري از معماري اروپايي قابل رويت است. براي همين در اين عمارت از كاشي‌كاري‌ها، ارسي‌ها و شيشه‌هاي رنگي كه قبلا در كاخ‌ها و عمارت‌هاي قاجاريه به كار مي‌رفت، خبري نيست.

عمارت مستوفی الممالک
عمارت مستوفی الممالک

معماری خانه مستوفی الممالک

اين خانه در دو طبقه ساخته شده است. درب ورودی اين عمارت در سمت شرقی بنا قرار دارد. نقشه‌ي داخل خانه قرینه ساخته شده است. به طوري كه در سمت چپ یک تالار شاه نشین، دو اتاق گوشواره قرار دارد و در سمت راست نيز همین نقشه تکرار شده است. تالار شاه نشین این خانه با تزئینات زيبا داراي سه پنجره به سمت ایوان و حیاط است. تالار شاه نشین، زيباترين بخش اين عمارت است. سقف این تالار به صورت صفحه‌ي شطرنجي‌ با پروانه‌هاي كاغذي زيبا تزئین شده است. داخل هر مربع سقف يك پروانه جاسازي شده است. پروانه‌هاي كاغذي شباهتي به پروانه‌هاي مناطق گرميسري دارند كه در رنگ‌ها و در اندازه‌هاي گوناگوني هستند.

از جمله ویژگی‌های طراحی خارق‌العاده‌ی این عمارت، ایوان‌های گچ‌بری شده، ستون‎های مرتفع و رنگ آبي در داخل و خارج بنا و تالار پروانه‌اي است. به طوري كه رنگ آبي جلوه‌ي خاصي به آن داده است. بعد از گذشت بیش از صد و ده سال اين عمارت همچنان زيبا و استوار است. اما نياز به مرمت دارد تا تخريب نشود. تالار آینه و پروانه از تالارهاي مشهور این خانه هستند. خانه پروانه ای تهران نام ديگر اين عمارت است. چون كه دیواره‌ها، سقف و درهای چوبی با تصاویری از پروانه‌ها تزئین شده است.

خانه پروانه ای تهران
خانه پروانه ای تهران

تزئینات عمارت مستوفی الممالک

تزئینات این بنا بيشتر از گچ‌بری‌هايي به سبك و سياق اروپايي است. در اين گچ‌بري‌ها نقوش جانوران اسطوره‌اي و افسانه‌ای تنه‌ي شیر و سر انسان، گیاهان با طرح اسلیمی، گل‌ها و گلدان، پرندگان شکار شده مثل قرقاول و اردک، سبدي از میوه‌ها و فرشتگان به چشم مي‌خورد.

در تزئینات نمای بیرونی ساختمان تزئینات روی ستون‌ها است كه شامل گچبری‌هاي بسيار زيبا است. کتیبه‌های لچین در جلوي بخش فوقانی نما نيز به كار رفته است که در این کتیبه‌ها نقش برجسته‌های شیر و گل و بوته وجود دارد. همچنين مجسمه‌هايي نيز به اشكال متفاوت ديده مي‌شود. همچنين از آجر در بخش پایه ساختمان نيز استفاده شده است .تزئینات به کار رفته در داخل عمارت شامل گچبری با طرح اسلیمی و نقاشي‌هاي رنگي در درها و كمدهايي چوبي است. موضوع نقاشي‌ها طبيعت چهار فصل و پروانه‌ها است.

عمارت مستوفی الممالک تهران
عمارت مستوفی الممالک تهران

آدرس عمارت مستوفی الممالک

اين خانه در خیابان پانزده خرداد، در محله‌ي سنگلج، چهارراه گلوبندک، خیابان رئیسی، کوچه شهید سعید بادامچی، کوچه چال‌ حصار، گذر مستوفی، شهر تهران واقع شده است. محله‌ي سنگلج از آبادترین محله‌های شهر تهران در دوره‌ي قاجار بود. از آنجا که تقسیم‌بندی آب در این محله به وسیله تكه‌هايي از سنگ انجام می‌شد، به آن سنگ رج یا سنگلج می‌گفتند.

ساعات بازدید خانه مستوفی الممالک

در حال حاضر اين خانه‌ي زيبا و تاريخي بازديد براي عموم ندارد. البته بازديد از آن به صورت نامنظم و يا به صورت گروهي از طريق برخي از تورهاي تهران گردي صورت مي‌گيرد. بازديد از آن نياز به گرفتن مجوز دارد.

عمارت مستوفی الممالک تهران
عمارت مستوفی الممالک تهران

دسترسي به خانه پروانه ای تهران

نزدیکترین ایستگاه مترو به این خانه‌ي تاريخي، ورودی جنوبی متروی ۱۵ خرداد است. نزدیکترین ایستگاه اتوبوس نيز ایستگاه اتوبوس گلوبندک است.

جاهاي ديدني تهران نزديك به خانه‌ي مستوفی الممالک

از جاهاي ديدني تهران نزديك به خانه‌ي مستوفی الممالک مي‌توان به امام‌زاده سید ناصرالدین (ع)، بازارچه قوام ‌الدوله، سردر باغ ملی، کلیسای سورپ گئورگ، آرامگاه عيسي خان وزير، خانه پدری جلال آل‌احمد، مسجد و مدرسه و آب‌انبار معیر، سرای میزانی، مسجد اردبيلي‌ها، آرامگاه لطفعلی خان زند، گرمابه سنتی توریستی باب همایون، خانه پروفسور حسابي، خانه تاریخی ملک، تخت مرمر و كاخ گلستان اشاره كرد.

عکس خانه مستوفی الممالک
عکس خانه مستوفی الممالک

آب و هوای تهران

برای بازدید از دیدنی های تهران اطلاع از وضع آب و هوایی مفید است. به همین خاطر در این بخش پیشبینی وضع آب و هوای شهر تهران را در پنج روز آینده مشاهده می‌کنید.

تهران آب و هوا

لوکیشن دقیق خانه مستوفی الممالک تهران

در بخش بالا به آدرس خانه پروانه ای تهران پرداختیم. برای سهولت در دسترسی در اینجا لوکیشن دقیق خانه مستوفی الممالک را مشاهده می‌نمایید.

عکس‌های این مطلب را سرکار خانم مینا پوراحد عزیز ثبت نموده‌اند.

امتیاز شما به این صفحه:

عمارت مستوفی الممالک (خانه پروانه ای تهران)

عمارت مستوفی الممالک از خانه های تاریخی ایران در تهران است. در ادامه به معرفی خانه پروانه ای، مستوفی الممالک کیست و آدرس خانه مستوفی الممالک تهران می‌پردازیم.

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
4.43 (7 رای)