چاه های تلا لافت جزیره قشم

چاه های تلا در بندر لافت جزیره قشم قرار دارد. این چاه­ها با نام­های دیگری همچون چاه­های بندر لافت، چاه‌های طلا و چاه­های تل آب شناخته می­شوند. اما کسانی که آن را چاه­های طلا خطاب می­کنند، به دلیل ارزش بالایی است که آب در این منطقه دارد. در این مطلب به بررسی چاه­های تلا لافت، تاریخچه آن، محل دسترسی به آن، بندر لافت و مسیر لافت تا جزیره قشم خواهیم پرداخت.

عکس چاه تلا بندر لافت
عکس چاه تلا بندر لافت

معنی تلا

این کلمه، یک واژه ترکیبی می­‌باشد که از ترکیب تل او به وجود آمده است. تل به معنی تپه می‌­باشد و به تپه‌­ای اشاره دارد که مشرف بر این چاه­‌ها هستند. او هم که تلفظ محلی آب می­‌باشد. به همین خاطر به چاه­‌هایی که در کنار این تپه قرار دارند تلا می‌گویند.

تاریخچه چاه های تلا بندر لافت

این چاه‌­ها در دوران هخامنشیان با زحمت خیلی زیادی در دل سن‌گ­های شیستی حفر شده‌­اند. البته به گفته برخی منابع امکان دارد قدمتشان به دوره مادها بازگردد. آنها را حفر می­‌کردند تا آب زلال باران در آنها جمع شود و مردم بتوانند از این آب برای آشامیدن استفاده کنند. این چاه­ها در شیب یک تل ساخته شده­‌اند. این تل سطحی مرجانی دارد و آب باران را به سمت گودال‌­ها و چاه‌­های حفر شده هدایت می­‌کرده است. انتهای چاه­‌ها به لایه‌­های گچی می­‌رسیده است. همین موضوع سبب می­شده تا آب برای مدتی طولانی­تر خنک و سالم باقی بماند.

اما برخی دیگر معتقدند که حفر این چاه‌­ها به دوران پس از اسلام باز می­‌گردد. گفته می‌­شود خواجه کریم حاکم روستای لافت در 400 سال گذشته، به منظور جبران کم آبی منطقه، دستور حفر این چاه‌­ها را می­دهد. بنابراین مردم روستا و غلامان این چاه­ها را حفر می‌­کنند. آنها برای حفر چاه‌­های تلا از تکنولوژی ذخیره آب پارسیان که در دوران هخامنشیان در این منطقه زندگی می­‌کردند، الهام گرفته‌­اند.

چاه های تلا لافت قشم
چاه های تلا لافت قشم

ویژگی های چاه ­های تلا

جالب است بدانید که اشکال این چاه‌­ها متفاوت می­‌باشد. بعضی از آنها به شکل مستطیل، مربع و دایره کنده شده‌­اند و برخی دیگر به شکل گلابی حفر گشته‌اند. مردم روستا توسط دلو آب مورد نیاز خود را از این چاه­‌ها برداشت می­‌کردند. نکته جالب­تر این است که اهالی برای این چاه‌­ها، اسم هم گذاشته‌­اند. اسامی‌­ای مانند عاشوری، لوبنی و غرابو. ظاهرا این نام­ها، برگرفته از نام احداث کنندگان چاه­‌ها می‌­باشند. برخی دیگر از این چاه­ها را نیز بر اساس ویژگی­‌ها و شکل و ساختاری که داشتند، نامگذاری می­کرده‌­اند.

جاذبه های چاه های تلا

دو برج دیده‌­بانی در بالای چاه­‌های تلا وجود دارد. احتمالا این برج­‌ها برای محافظت از چاه‌­ها بنا گشته است. این برج­‌ها در حال حاضر به آثار باستانی این منطقه تبدیل شده­‌اند و قدمت آنها به قرن هفدهم باز می­‌گردد.

ظاهرا تعداد این چاه‌­ها در گذشته 366 عدد بوده است. مردم روستا تا آخر سال کبیسه برای دسترسی به آب از یکی از این چاه‌­ها استفاده می‌­کردند. ظاهرا در حال حاضر پنجاه الی شصت حلقه از آنها آب دارند و باقی انباشته از گل و لای هستند. چاه ها تلا قشم برای دسترسی دوباره به آب به لایروبی احتیاج دارند. در این منطقه چند درخت کهن کهور وجود دارد. ظاهر جالب ساقه­‌های گره خورده و پیچ در پیچ این درختان قطور که ریشه در سنگ دارند منظره بسیار عجیبی خلق کرده است. این درخت­ها ریشه­‌های خود را در سنگ­ها دوانده­‌اند تا به آب برسند و تغذیه کنند.

درخت­های کهور و چاه‌­ها برای مردم این منطقه بسیار مقدس هستند. گاها دیده می‌­شود مردم در زیر سایه این درختان و در کنار چاه­ها مشغول عبادت و قربانی کردن، هستند. همچنین پارچه­‌های سبزی را به عنوان دخیل بر شاخه‌­های کهن­‌ترین درختان گره زده‌­اند. اعتقاد بومیان بر این است که این درختان نگهبان و محافظ آب چاه­‌ها می‌باشد. در واقع تا زمانی که این درخت­‌ها سرسبز باشند، یعنی آب شیرین در چاه­ها وجود دارد.

یکی از محل­ه‌ای معروف و دیدنی چاه­‌های تلا، برکه سنگی لافت می‌­باشد. زمانی که باران می‌­بارد، آب آن پس از اینکه در این برکه سرازیر شد، وارد چاه‌­ها می‌شود و چاه­‌ها را پر می‌­کند. قدمت این برکه به حدود 400 سال می‌­رسد و دارای عمقی ده متری و دهانه­ای 12 متری می‌­باشد.

عکس چاه های تلا
عکس چاه های تلا

آداب و آیین های مربوط به برداشت آب از چاه های تلا

این چاه­ها دارای آیین‌­های مختلفی بوده‌­اند که به وسیله روستاییان اجرا می­‌شده است. یکی از این آیین­ها گماشتن نگهبان بر سر چاه‌­ها بوده است.

چاه­های تلا همیشه دارای نگهبان بوده است و جالب اینجا است که همیشه یکی از خانم‌­های روستا به عنوان نگهبان انتخاب می­‌شده است. فردی که محافظ چاه‌­ها می­گشته، کپری در محل قرارگیری چاه برپا می­‌ساخته و به صورت شبانه روز در همان­جا زندگی می­‌کرده است. اوایل وظیفه نگهبان این بوده است که مشخص کند هر روز از سال نوبت برداشت از کدام چاه می‌­باشد. ولی طی گذشت زمان وظایفش بیشتر می‌­شود. او نوبت برداشت آب میان اهالی را مشخص می­‌کرده است. در واقع هر خانواده در روستا نوبت و روز مشخصی برای برداشت آب داشته‌­اند. این روز و نوبت را بانوی آب اعلام می­داشته و ناظر صحت انجام برداشت­‌ها بوده است.

زنان روستا با جهله یا همان کوزه، دبه و سطل برای کشیدن آب از این چاه­‌ها بهره می‌­بردند. مردان نیز با استفاده از کندر از آنها آب می­‌کشیدند. کندیل یا کندر چوبی است که بر دوش حمل می­‌کنند و دو سطل از دو طرف چوب آویزان هستند.

آیین دیگر به پاک­سازی چاه‌­ها مربوط می­‌شد. این پاک­سازی به دو صورت بوده است. اولین نوع پاک­سازی به صورت هفتگی و در روزهای جمعه انجام می­‌شده است. به این صورت که مردان در سطح روستا جار می­‌زدند و همگی جمع می­‌شدند. بعد به تمیز کردن محوطه چاه­‌ها می­‌پرداختند. البته این کار تنها در ماه رمضان انجام نمی­شده است. نوع دوم، پاک­سازی سالیانه و پیش از آغاز بارندگی­‌ها و در اواخر پاییز انجام می­‌گشته است. وقتی آب چاه­‌ها به آخر می‌­رسید یا میزان آب در آنها بسیار کم می‌­شد، اهالی روستا در انتظار بارش جدید بودند. به همین خاطر جارچی دوباره شروع به جار زدن در روستا می­‌کرده و مردان روستا راهی لایروبی می­‌شدند.

مسیر دسترسی به چاه های تلا

چاه ها تلا قشم در سی کیلومتری شمال فرودگاه بین المللی قشم واقع شده­‌ا‌ند. فاصله آنها با خود قشم نیز حدود 76 کیلومتر می‌باشد. چاه های تلا قشم در نزدیک اسکله لافت قرار دارند.

چاه های تلا بندر لافت جزیره قشم
چاه های تلا بندر لافت جزیره قشم

بندر لافت تا قشم

روستا و بندر لافت یکی از نزدیکترین روستاها به قشم محسوب می­‌شود. فاصله این روستا تا خود قشم حدود 60 کیلومتر است. حدود یک ساعت طول می­‌کشد تا از بندر لافت به بندر قشم برسید. در واقع این روستا از لحاظ مکانی، موقعیتی سوق الجیشی نسبت به قشم داشته است. از همین رو در دوره­‌های گذشته مرکزی دفاعی به حساب می­‌آمده است.

بندر لافت کجاست؟

در همسایگی جنگل­های حرا و در شمال غربی جزیره قشم روستایی بندری وجود دارد. این روستای بسیار زیبا بندر لافت نام دارد. این روستا در میان نخلستان­‌های افراشته، درختان سرسبز گرمسیری قرار دارد. با اینکه این بندر با وسعت کمی که دارد، جاذبه‌­های فراوانی را در دل خودش جای داده است. عکس جزیره لافت تنها نشان دهنده بخشی از زیبایی­‌های این روستا می‌باشد. تماشای غروب آفتاب که سرخی خود را بر بالای بندر و آب­های نیلگون خلیج فارس پهن می­‌کند، بسیار تماشایی است.

بندر لافت دارای آب و هوایی گرم و شرجی است. همین شرایط سخت اقلیمی سبب گشته است تا معماری خانه متناسب با این شرایط طراحی شوند. معماری بندر لافت شبیه به معماری نواحی مرکزی و کویری ایران می­‌باشد. به این صورت که اتاق­‌ها و راهروهای خانه‌­ها به حیاط متصل می­‌شوند و حیاط منازل مرکزی می‌­باشد.

بادگیر لافت

بادگیرهای این روستا سبب شهرت و زیبایی آن در منطقه گشته‌­اند. بادگیرهایی که بر بام منازل بنا گشته‌­اند، هوای خانه‌­ها را تهویه می­‌کنند و برای ساکنان آن هوای خنکی را فراهم می‌­آورند. در واقع بادگیرها نسیم خنکی که از سمت دریا می­وزد، را به داخل منازل هدایت می‌­نمایند. به این شیوه هوای مطبوعی داخل خانه­‌های روستا جریان پیدا می­‌کند.

بندر لافت زیبا
بندر لافت زیبا

بادگیر خانه­‌های این روستا با اشکال مختلف و در ابعاد مختلف ساخته شده‌­اند. آنها را با طرح­های اسلیمی تزیین کرده‌­اند. هر چقدر تزئینات بادگیرها بیشتر و فاخرتر باشد، نشان دهنده ثروت صاحب آن خانه می‌­باشد.

لافت قدیم

روستای لافت از سه بخش تشکیل شده است. یکی از بخش‌­های آن بافت قدیمی بندر محسوب می­‌شود. در واقع بخش تاریخی روستا هم در همین قسمت قرار دارد. برای همین این بخش از روستا به لافت قدیم شهرت دارد. کوچه­‌های این بخش از بندر دارای کوچه­‌هایی باریک و کم عرض هستند. خانه­‌ها نیز در همین کوچه­‌ها به صورت فشرده ساخته شده‌­اند. بادگیرهای کوچک و بزرگی بر روی بام منازل این منطقه افراشته شده است. هیچ کدام از کوچه های این روستا بن بست نیستند. هر کوچه به محله و کوچه‌­ای دیگر دسترسی دارد.

چاه های تلا بندر لافت جزیره قشم
چاه های تلا بندر لافت جزیره قشم

جاهای دیدنی قشم

با توجه به وسعت این جزیره دیدنی های قشم کم نیستند. در هر گوشه از ساحل و گوشه گوشه روستاها شما میتوانید جاهای دیدنی قشم را مشاهده کنید. با این حال می‌توان از دیدنی های قشم به غار خربس، قلعه پرتغالی های قشم، دره ستارگان، جنگل حرای قشم، تنگه چاهکوه، دره قاضی، قبرستان سربازان پرتغالی قشم، پارک کروکدیل های قشم، غار نمکدان قشم و روستا و بندر لافت اشاره کرد.

آب و هوای جزیره قشم

برای کسانی که سفر در ایران و سفر به جزیره قشم را انتخاب کرده اند، دانستن آب و هوا و شرایط جوی این جزیره یکی از نکات مهم است. در این قسمت آب و هوا و شرایط دمایی این جزیره آورده شده است. با مراجعه به این بخش می‌توانید از شرایط دمایی این جزیره در هر روز آگاهی یابید.

قشم آب وهوا

لوکیشن دقیق چاه های تلا لافت قشم

در بخش‌های بالا به آدرس این چاه‌های تاریخی و اسرارآمیز اشاره شده است. در این قسمت لوکیشن دقیق چاه‌های تلا آورده شده است. با مراجعه به این بخش و با کمک نرم افزارهای نقشه‌خوانی گوشی همراه هوشمندتان مانند گوگل مپ تا رسیدن به چاه های تلا قشم دیدنی را مسیریابی کنید.

اگر روش استفاده از گوگل مپ را نمی‌دانید، بر روی این لینک لمس(کلیک) کرده تا شما را در روش استفاده از این نرم افزار یاری رساند.

عکس‌های این مطلب را جناب آقای مجید پوست چیان عزیز ثبت نموده‌اند.

امتیاز شما به این صفحه:

چاه های تلا لافت جزیره قشم

چاه های تلا لافت جزیره قشم از جمله جاهای دیدنی قشم هستند. در مطلب بالا به معرفی، تاریخچه، دیدنی های لافت و آدرس چاه های تلا بندر لافت جزیره قشم پرداختیم.

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
4.6 (10 رای)